BEBEK BESİNİ OLARAK SEBZELER (25 Haziran 2012)

Anne sütünün olmadığı veya yetersiz kaldığı durumlarda ve 6 aydan itibaren anne sütüne ek olarak başlanan tüm gıdalar TAMAMLAYICI BESLENME olarak tanımlanmaktadır. Formüla mamalarda bu gruba dahildir.

İlk başlanan tamamlayıcı gıda tahıl grubundan pirinç unudur. Bunu sebze çorbaları ve püreleri izler. Bebeklerde mevsime uygun ve organik sebzeler kullanılmalıdır.

Tüm sebzeler vitamin A, B, C, kalsiyum, sodyum, potasyum, demir, fosfor, magnezyum, az miktarda selenyum, bakır, mangan gibi elementleri içerirler. Miktarlar sebzenin cinsine göre değişir. Protein miktarları 100 gram sebzede 1,2,3 gram arasında değişir. En yüksek bezelyede bulunur (%5.4 gr). Karbonhidrat içerikleri 2 gramdan başlar, en yüksek değerler sarımsak (%33 gr) ve mısırda (%25 gr) bulunur. Bunları patates (%19 gr), bezelye (%15 gr), enginar (%10 gr) ve havuç (%9 gr) izler. Kalorisi en düşük sebze patlıcandır (%2 gr).

Her bebek ayına uygun her sebzeyi yemeyebilir. Bu durumda ısrar edilmemeli, 3-4 gün aralarla, bir çay veya tatlı kaşığı kadar miktarlarda denenmeli ve ısrarlı ret ediş karşısında deneme 1-2 ay sonrasına ertelenmelidir. Bebek kendisini rahatsız eden sebzeye veya miktara karşı iştahsızlık gösterir. UNUTULMAMALIDIR. Ayrıca tüm sebzelerin bebeklere uygun olmadığı da bilinmelidir.

Aşağıda sebzeler başlama zamanları ile birlikte en zengin oldukları öğeleri ve bebeğe uygunluğuna göre sıralanmıştır.

BEBEKLERE UYGUN OLMAYAN SEBZELER :

Bu tür sebzeler yüksek karbonhidrat ve lif içerikleri nedeni ile aşırı gaz oluşumuna, karın şişliğine ve ağrıya neden olurlar. Bu tür sebzelerin erken verilmesi bebeği rahatsız eder ve iştahsızlığa neden olur. Bu nedenle soğan, sarımsak, lahana, pırasa, kereviz gibi sebzeler bebeklerde kullanılmaz. Patlıcan, salatalık gibi bazı sebzeler ise besleyici değerleri düşük olduğundan bebek menülerinde yer almaz.

 

KUŞKONMAZ

Demirden zengin

 Vitamin A, B, C, lif

 10. aydan sonra PARMAK GIDA

 

BROKKOLİ

Çözünür lifden zengin

 Dışkılamayı kolaylaştırır, fazlası ishal yapar

 Vitamin A, C, potasyum

10. aydan sonra PARMAK GIDA

 

KARNABAHAR     

  Kanser önleyici fitokimyasallardan zengin

(Brüksel lahanası, brokkoli gibi)

Vitamin C, kalsiyum

10. aydan sonra PARMAK GIDA

 

MISIR

 Nişastadan zengin (kalorisi en yüksek sebze, %108 kcal)

Besleyici değeri düşük

Potansiyel alerjik gıda

12. aydan sonra PARMAK GIDA

 

SALATALIK

 Su içeriği yüksek

Besleyici değeri düşük

 

DOMATES              

  Alerjik

Vitamin A, C, potasyum

Güçlü antioksidan likopen içerir

10-12. aydan sonra

PATLICAN                

Besleyici değeri düşük

 Folik asit, kalsiyum

Protein içermez

 

BEBEKLERE UYGUN SEBZELER :

Sindirimi kolay, gaz yapmayan ve besleyici değeri yüksek sebzelerdir. Ancak her birinin menüde yer alma zamanları farklıdır ve ilk verilişte dışkıda değişikliklere neden olurlar (cıvıklaşma, sümüksü, koyu renkli lifsi yapılar). Sebzenin içeriğine bağlı bu durumlar normaldir. Birkaç denemeden sonra aalır ve giderek kaybolur.

 

MARUL

Liften zengin

Vitamin A, C, mineral kaynağı

6. ayda, ilk verilecek sebze

 

TAZE FASULYE      

Kalsiyumdan zengin

Vitamin A, potasyum

6. aydan sonra ezilerek

9. aydan sonra PARMAK GIDA

 

BEZELYE

 Proteini en yüksek sebze (%5.4 gr)

Kalorisi yüksek (%90 kcal)

Vitamin A,C

6. ayda, ilk verilecek sebze

 

HAVUÇ

 Beta karotenden (vitamin A öncülü) zengin

Vitamin C, Kalsiyum

6. ayda, ilk verilecek sebze

 

PATATES                

Nişastalı sebze (orta boy patates 250 kalori, %80 kcal) 

Vitamin A zengini

Potasyum, kalsiyum

6. ayda ilk verilecek sebze

Sarı-kahverengi olan kullanılmalı

Beyaz patates 10. aydan sonra

 

ISPANAK

 Kalsiyumdan zengin

Oksalat ve nitrat miktarı fazla

(çorbada havuçla birlikte kullanılmamalı)

8. aydan sonra

 

BALKABAĞI

Vitamin A zengini

Kalsiyum, folik asit

6. ayda, ilk verilecek sebze

 

KABAK                     

Besleyici değeri balkabağınından düşük

Vitamin A, potasyum

8. aydan sonra

 

BAKLAGİLLER        

Lif ve proteinden zengin (ete eş değer)

8-10. aydan sonra

 

MERCİMEK            

Proteinden en zengin baklagil (%24 gr)

Demir, lif

9. aydan sonra

Yeşil mercimek kullanılmalı (gaz yapmaz)

6. ay sebze çorbalarına katılmaz

 

PANCAR                 

Lifden zengin

Vitamin A, kalsiyum, potasyum

8-10 aydan sonra